Ερωτήσεις και Απαντήσεις σχετικά με τις Δομές Ειδικής Αγωγής

with Χωρίς σχόλια

Γράφουν: Ζαχοπούλου Λυδία, Εργοθεραπεύτρια / Πάνου Ηλιάνα, Eιδική Παιδαγωγός / Αγάθου Μαρία, Ψυχολόγος Παιδιών και Εφήβων

Τις περισσότερες φορές η μαθησιακή πορεία του παιδιού μας είναι ομαλή. Αρκετά συχνά όμως, συναντάμε παιδιά που για πολλούς λόγους, είτε δυσκολεύονται να κατακτήσουν τα γνωστικά αντικείμενα που διδάσκονται είτε να ακολουθήσουν τον ρυθμό της τάξης.

Γιατί ένας μαθητής δεν μπορεί να ακολουθήσει τον ρυθμό της τάξης;

Είναι πολλοί οι λόγοι που πιθανόν δυσχεραίνουν την μαθησιακή διαδικασία. Άλλες φορές είναι περιβαλλοντικοί, άλλες ιδιοσυγκρασιακοί ή οργανικοί.  Αν ένα παιδί ζει σε μια οικογένεια που δεν επενδύει στην μάθηση και δεν παρέχει ερεθίσματα, είναι πολύ πιθανόν, το παιδί ως μαθητής, να μην έχει κίνητρο για μελέτη, άρα και για γνώση. Άλλες φορές, μπορεί ένα παιδί να μεγαλώνει σε μια οικογένεια  που του παρέχει όλα τα ερεθίσματα, να έχει φυσιολογικό νοητικό δυναμικό, αλλά παρόλα αυτά να δυσκολεύεται να αποδώσει. Τότε, πιθανόν να μιλάμε για μια Ειδική Μαθησιακή Δυσκολία. Υπάρχουν και περιπτώσεις που ένα παιδί έχει γεννηθεί με κάποια διαταραχή που εμποδίζει την ομαλή απόκτηση σχολικής γνώσης, όπως είναι οι Διαταραχές του Αυτιστικού Φάσματος ή όταν η νοημοσύνη του παιδιού δεν συμβαδίζει με την χρονολογική του ηλικία (όταν δηλαδή βρίσκεται πιο πίσω αναπτυξιακά και παρουσιάζει κάποιου βαθμού καθυστέρηση στις νοητικές ικανότητες).

Ποιες υπηρεσίες είναι αρμόδιες για την διάγνωση τέτοιων δυσκολιών;

Στο νησί μας, οι αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες που μπορούν να αξιολογήσουν το παιδί σας είναι το Κέντρο Διάγνωσης Διαφοροδιάγνωσης και Υποστήριξης (ΚΕΔΔΥ) που ανήκει στο Υπουργείο Παιδείας και το Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο του Κέντρου Ψυχικής Υγείας που ανήκει στο Υπουργείο Υγείας. Το ΚΕΔΔΥ έχει άμεση συνεργασία με όλα τα σχολεία. Και οι δύο υπηρεσίες συνεργάζονται και αλληλουποστηρίζονται επιστημονικά και απαρτίζονται από διεπιστημονικές ομάδες, ώστε να αξιολογούν όλες τις πλευρές της ανάπτυξης . Υπάρχουν περιπτώσεις που για να γίνει κάποια διάγνωση, ειδικά σε μικρές ηλικίες, το παιδί θα πρέπει να αξιολογηθεί από Παιδίατρο- Αναπτυξιολόγο ή Παιδονευρολόγο.

Ποια είναι η συνήθης διαδικασία που ακολουθείται;

Όταν το παιδί σας είναι ήδη σε κάποια σχολική βαθμίδα, αν ο εκπαιδευτικός της τάξης εντοπίσει κάποια διαφοροποίηση του παιδιού σας στον τρόπο και στον ρυθμό που μαθαίνει ή στον τρόπο που συμπεριφέρεται, πρώτα έρχεται σε επαφή  με τον Σύμβουλο Γενικής Αγωγής, μετά με τον Σύμβουλο Ειδικής Αγωγής, ενημερώνεστε από το σχολείο σαν γονείς και εάν το επιθυμείτε, κινείται η διαδικασία για να αξιολογηθεί από το ΚΕΔΔΥ. Ο δάσκαλος της τάξης σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό του Τμήματος Ένταξης συμπληρώνει ένα έντυπο άτυπης   αξιολόγησης που συνοδεύει το παιδί  στην αξιολόγησή του από το ΚΕΔΔΥ. Είναι καλό η διαδικασία να γίνεται μέσω σχολείου για να τηρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις πάντα με τη σύμφωνη γνώμη των γονέων. Η αξιολόγηση στο ΚΕΔΔΥ γίνεται από διεπιστημονική ομάδα και λαμβάνεται υπόψη η εκτίμηση του παιδιού από τους ειδικούς καθώς και πληροφορίες από τους γονείς. Σε κάποιες περιπτώσεις, εκτός από την ομάδα του ΚΕΔΔΥ μπορεί η οικογένεια να παραπεμφθει και στο Κέντρο Ψυχικής Υγείας, ώστε να αξιολογηθεί το παιδί και από Παιδοψυχίατρο.

Υπάρχει υποστήριξη εντός σχολείου για παιδιά που παρουσιάζουν κάποιου είδους Ειδική Εκπαιδευτική Ανάγκη;

Όταν ένας μαθητής διαγνωστεί με κάποια δυσκολία στη μάθηση, το ΚΕΔΔΥ ως αρμόδια υπηρεσία, συστήνει στους γονείς το κατάλληλο εκπαιδευτικό πλαίσιο, ανάλογα πάντα με την δυσκολία του παιδιού. Έτσι για παράδειγμα, για μαθητές που έχουν Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, όπως  Δυσλεξία, είναι πιθανόν να προταθεί η φοίτηση του παιδιού σε σχολείο με Τμήμα Ένταξης. Το Τμήμα Ένταξης είναι μια μικρή τάξη στο γενικό σχολείο όπου ένας Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής, μπορεί να ενισχύσει μαθησιακά το παιδί για κάποιες ώρες και να δουλέψει πάνω στις δυσκολίες του. Σε περιπτώσεις που ένα παιδί έχει διαγνωστεί στο Φάσμα του Αυτισμού αλλά έχει καλό νοητικό δυναμικό και μπορεί να ακολουθήσει το επίπεδο της τάξης, είναι πιθανόν να προταθεί από το ΚΕΔΔΥ να έχει Παράλληλη Στήριξη. Αυτό σημαίνει ότι ο μαθητής/τρια μπορεί να έχει εξατομικευμένη στήριξη από έναν εκπαιδευτικό ειδικής αγωγής, ο οποίος θα βοηθήσει το παιδί να ενταχθεί στην τάξη και να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες που απορρέουν από την διάγνωσή του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η παροχή εκπαιδευτικού για Παράλληλη Στήριξη συστήνεται από το  ΚΕΔΔΥ αλλά εγκρίνεται από το κράτος. Όταν ένα παιδί βρίσκεται στο νηπιαγωγείο ή και στην Α’ Δημοτικού και εντοπίζονται δυσκολίες, είναι πιθανόν να προταθεί επαναφοίτηση ώστε να δοθεί στον μαθητή χρόνος να κατακτήσει τα γνωστικά αντικείμενα που διδάσκονται και να ωριμάσει μαθησιακά.

Πότε και γιατί ένα παιδί χρειάζεται φοίτηση σε Ειδική Δομή;

Κάποιες φορές τα παιδιά δυσκολεύονται ιδιαίτερα να ακολουθήσουν τον ρυθμό της τάξης και έχουν μαθησιακά, επικοινωνιακά ή συμπεριφορικά ελλείμματα που χρήζουν πιο εντατικής και εξατομικευμένης αντιμετώπισης. Σε αυτή την περίπτωση είναι πιθανόν να προταθεί η φοίτηση σε Σχολική Μονάδα Ειδικής Αγωγής (Ειδικό Σχολείο). Το Ειδικό σχολείο απαρτίζεται από εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής καθώς και Ειδικό Επιστημονικό και Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό. Αυτό σημαίνει ότι εκτός από Ειδικούς Παιδαγωγούς, στελεχώνεται και από άλλες ειδικότητες που μπορούν να καλύψουν τις επί μέρους ανάγκες του κάθε μαθητή. Στα Ειδικά Σχολεία συνήθως υπάρχει Ψυχολόγος, Κοινωνικός Λειτουργός, Φυσικοθεραπευτής, Λογοθεραπευτής, Εργοθεραπευτής, Σχολικός Νοσηλευτής και Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό που καλύπτει τις ανάγκες σίτισης, ένδυσης, καθαριότητας. Στο Ειδικό Σχολείο, ο μαθητής δεν ακολουθεί τον ρυθμό του εκπαιδευτικού αλλά ο εκπαιδευτικός προσαρμόζει το μάθημα σύμφωνα με τις ανάγκες του παιδιού. Επίσης, η οικογένεια μπορεί να λάβει συμβουλευτική υποστήριξη για να αντιμετωπίσει τη δυσκολία του παιδιού με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ένα παιδί μπορεί να φοιτήσει στο Ειδικό Δημοτικό για κάποιο διάστημα και μετά αν αξιολογηθεί ότι δύναται, να μεταβεί σε σχολείο Γενικής Παιδείας. Σε περίπτωση που το παιδί χρειάζεται να συνεχίσει σε Ειδικό πλαίσιο σε επίπεδο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υπάρχει το Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο και το Ειδικό Εργαστήρι Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΕΕΚ). Το ΚΕΔΔΥ αξιολογώντας το παιδί θα προτείνει στους γονείς το κατάλληλο εκπαιδευτικό πλαίσιο.

Τι άλλο μπορεί να χρειαστεί να κάνω σαν γονιός, μετά την διάγνωση του παιδιού μου;

Οι ειδικοί που γνωμάτευσαν το παιδί σας, θα σας καθοδηγήσουν στο αν το παιδί σας χρειάζεται να κάνει συνεδρίες εργοθεραπείας, λογοθεραπείας, ειδικής αγωγής, συμβουλευτικής παιδιού ή οικογένειας. Όσο νωρίτερα παρέμβετε σε αυτές τις δυσκολίες τόσο το καλύτερο για το παιδί. Το τι υποστήριξη θα χρειαστεί ένας μαθητής εξαρτάται πάντα από την σοβαρότητα της δυσκολίας του. Πιθανόν ένας μαθητής με Ειδική Μαθησιακή Δυσκολία να χρειάζεται εκπαιδευτική υποστήριξη από Ειδικό Παιδαγωγό. Ένας μαθητής στο Φάσμα του Αυτισμού πιθανόν να χρειάζεται συνεδρίες λογοθεραπείας για την βελτίωση της επικοινωνίας, εργοθεραπείας για την βελτίωση της κινητικότητας και της αυτοεξυπηρέτησης, ειδικής αγωγής για την γνωστική του ενίσχυση. Κάποιες φορές το παιδί μπορεί να χρειαστεί εκμάθηση κοινωνικών δεξιοτήτων αλλά και η οικογένεια μπορεί να χρειαστεί συμβουλευτική υποστήριξη που αναλαμβάνει ο ψυχολόγος. Τα παιδιά που έχουν λάβει κάποια διάγνωση,  είναι καλό να επαναξιολογούνται ανά διαστήματα που ορίζει ο παιδοψυχίατρος, ο αναπτυξιολόγος ή το ΚΕΔΔΥ, ώστε να παρακολουθείται η αναπτυξιακή και εκπαιδευτική πορεία του παιδιού.

Leave a Reply